AIImpish
Lịch sử thế giới › Châu Phi · Africa › Cộng hòa Congo
Ảnh bìa / Cover photo: Africany · Wikimedia Commons · CC0
Tóm tắt · In brief
Bên bờ bắc sông Congo, đối diện Kinshasa, Cộng hòa Congo là hậu duệ của các vương quốc Loango và Tio, từng là “thủ đô” của nước Pháp Tự do trong Thế chiến II và trải qua nhiều biến động dưới những chế độ quân sự.
On the north bank of the Congo River facing Kinshasa, the Republic of the Congo is heir to the Loango and Tio kingdoms, served as the capital of Free France in the Second World War and has lived through upheaval under military-led regimes.
⏳ Dấu mốc · Key dates🇻🇳 Tiếng Việt🇬🇧 English📚 Nguồn · Sources
Dấu mốc chính · Key dates
- 1880Hiệp ước Makoko–de Brazza / Makoko–Brazza treaty
- 1940Brazzaville, thủ đô nước Pháp Tự do / Brazzaville, capital of Free France
- 1960Độc lập / Independence
- 1970Cộng hòa Nhân dân Congo / People’s Republic of the Congo
- 1997Nội chiến, Sassou Nguesso trở lại / Civil war, Sassou Nguesso returns
Lịch sử Cộng hòa Congo
Loango, Kongo và Tio
Từ khoảng thế kỷ 14–15, bờ biển thuộc vương quốc Loango, nổi tiếng buôn ngà voi, gỗ nhuộm và về sau là nô lệ với thương nhân châu Âu. Vùng nội địa phía nam nằm trong ảnh hưởng của vương quốc Kongo, còn vương quốc Tio (Teke) kiểm soát khu vực quanh vũng Malebo trên sông Congo. Nhiều thế kỷ buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương đã để lại vết thương sâu sắc cho các cộng đồng ven biển.
Brazza và thuộc địa Moyen-Congo
Năm 1880, nhà thám hiểm Pierre Savorgnan de Brazza ký hiệp ước với vua Makoko của người Tio, mở đường cho Pháp lập thuộc địa; Brazzaville mang tên ông. Moyen-Congo trở thành trung tâm của Châu Phi Xích Đạo thuộc Pháp năm 1910. Các công ty đặc quyền và việc xây đường sắt Congo–Đại Dương (1921–1934) bằng lao động cưỡng bức gây ra hàng nghìn cái chết. Năm 1940, Brazzaville trở thành thủ đô biểu tượng của nước Pháp Tự do, nơi diễn ra Hội nghị Brazzaville năm 1944 về tương lai các thuộc địa.
Từ cách mạng đến hòa giải mong manh
Congo độc lập ngày 15 tháng 8 năm 1960 dưới Fulbert Youlou, người bị lật đổ năm 1963. Năm 1969–1970, Marien Ngouabi lập Cộng hòa Nhân dân Congo theo chủ nghĩa Marx–Lenin; ông bị ám sát năm 1977. Denis Sassou Nguesso cầm quyền từ 1979, chấp nhận đa đảng năm 1991 và thua bầu cử năm 1992. Cuộc nội chiến năm 1997 đưa ông trở lại nắm quyền. Dầu mỏ là nguồn thu chính, nhưng nợ công và nghèo đói vẫn là thách thức; hiến pháp năm 2015 cho phép ông tiếp tục tranh cử.
History of Republic of the Congo
Loango, Kongo and Tio
From around the fourteenth or fifteenth century the coast belonged to the Loango kingdom, known for trading ivory, dyewood and later enslaved people with European merchants. The southern interior lay within the orbit of the Kongo kingdom, while the Tio (Teke) kingdom controlled the area around Malebo Pool on the Congo River. Centuries of the transatlantic slave trade left deep scars on coastal communities.
Brazza and the colony of Middle Congo
In 1880 the explorer Pierre Savorgnan de Brazza signed a treaty with the Tio king Makoko, opening the way for French colonisation; Brazzaville bears his name. Middle Congo became the hub of French Equatorial Africa in 1910. Concession companies and the building of the Congo–Ocean railway (1921–1934) with forced labour caused thousands of deaths. In 1940 Brazzaville became the symbolic capital of Free France, hosting the 1944 Brazzaville Conference on the future of the colonies.
From revolution to a fragile peace
Congo became independent on 15 August 1960 under Fulbert Youlou, who was overthrown in 1963. In 1969–1970 Marien Ngouabi founded the Marxist–Leninist People’s Republic of the Congo; he was assassinated in 1977. Denis Sassou Nguesso took power in 1979, accepted multiparty politics in 1991 and lost the 1992 election. A civil war in 1997 brought him back. Oil is the main source of revenue, but debt and poverty remain challenges; a 2015 constitution allowed him to keep running for office.
📚 Nguồn đối chiếu · Sources
Bài tổng quan chọn lọc do AIImpish biên soạn; với các vấn đề còn tranh luận, nên đọc thêm tư liệu gốc và nghiên cứu chuyên ngành. / A selective overview by AIImpish; consult primary records and specialist scholarship on contested questions.
Khám phá tiếp · Keep exploring
Đọc lịch sử các nước khác ở Châu Phi · Africa hoặc mở danh mục 195 quốc gia →
