AIImpish
Lịch sử thế giới › Châu Phi · Africa › Eswatini
Ảnh bìa / Cover photo: theswazigirl · Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0
Tóm tắt · In brief
Là một trong số ít chế độ quân chủ tuyệt đối còn tồn tại trên thế giới, Eswatini lưu giữ nhà Dlamini qua gần ba thế kỷ, từ những cuộc di cư thời tiền thuộc địa cho đến vị vua trị vì lâu nhất lịch sử hiện đại.
One of the world’s last absolute monarchies, Eswatini has been shaped by the Dlamini dynasty for nearly three centuries, from precolonial migrations and a British protectorate to a king whose reign ranks among the longest in modern history.
⏳ Dấu mốc · Key dates🇻🇳 Tiếng Việt🇬🇧 English📚 Nguồn · Sources
Dấu mốc chính · Key dates
- Thế kỷ 18Nhà Dlamini đến vùng Swaziland / Dlamini clan settles the region
- 1840Mswati II lên ngôi / Mswati II becomes king
- 1903Thành lãnh thổ bảo hộ của Anh / Becomes a British High Commission Territory
- 1968Độc lập dưới thời Sobhuza II / Independence under Sobhuza II
- 2018Đổi tên thành Eswatini / Country renamed Eswatini
Lịch sử Eswatini
Mỏ cổ và sự hình thành nhà Dlamini
Tại mỏ Ngwenya ở tây bắc đất nước, con người đã khai thác hematit để làm chất màu từ hàng chục nghìn năm trước, khiến nơi đây được coi là một trong những mỏ cổ nhất thế giới. Nhiều thế kỷ sau, các cộng đồng nói tiếng Bantu định cư trên vùng đồi cỏ và thung lũng. Vào thế kỷ 18, nhóm Dlamini dưới quyền Ngwane III di chuyển đến lưu vực sông Pongola. Vua Sobhuza I đầu thế kỷ 19 dời trung tâm về phía bắc để tránh xung đột với các thế lực Zulu, đồng thời sáp nhập nhiều thị tộc địa phương, đặt nền móng cho một quốc gia thống nhất.
Mswati II và thời kỳ bảo hộ
Con trai ông, Mswati II (trị vì 1840–1868), là chiến binh và nhà tổ chức tài ba; người dân mang tên ông, gọi mình là “Swazi”. Tuy vậy, cuối thế kỷ 19, những khoản nhượng quyền đất đai và khoáng sản rộng lớn cấp cho người châu Âu dần làm suy yếu vương quốc. Năm 1894, Swaziland đặt dưới sự bảo hộ của Cộng hòa Nam Phi (Transvaal), và sau Chiến tranh Boer lần thứ hai, trở thành lãnh thổ do Cao ủy Anh quản lý từ năm 1903. Sobhuza II, lên ngôi khi còn nhỏ năm 1899, kiên trì vận động để giành lại đất đai bị mất trong thời kỳ này.
Độc lập và nền quân chủ hiện đại
Swaziland giành độc lập ngày 6 tháng 9 năm 1968 với Sobhuza II là quốc vương. Năm 1973, ông bãi bỏ hiến pháp và cấm các đảng phái chính trị, tập trung quyền lực vào hoàng gia; khi qua đời năm 1982, ông đã trị vì hơn tám mươi năm. Mswati III đăng quang năm 1986. Hiến pháp năm 2005 công nhận một số quyền cơ bản nhưng vẫn không cho các đảng tranh cử. Năm 2018, nhà vua đổi tên nước thành Eswatini, nghĩa là “vùng đất của người Swazi”. Các cuộc biểu tình đòi dân chủ năm 2021 bị trấn áp mạnh tay, khiến nhiều người thiệt mạng và làm nổi bật cuộc tranh luận về cải cách chính trị.
History of Eswatini
Ancient mines and the rise of the Dlamini
At Ngwenya Mine in the northwest, people were digging haematite for pigment tens of thousands of years ago, making it one of the oldest known mines in the world. Many centuries later, Bantu-speaking communities settled the grassy hills and valleys. In the eighteenth century the Dlamini group under Ngwane III moved into the Pongola River basin. In the early nineteenth century King Sobhuza I shifted his centre northwards to avoid conflict with Zulu powers while absorbing many local clans, laying the foundations of a unified state.
Mswati II and the protectorate era
His son Mswati II (reigned 1840–1868) was a gifted warrior and organiser; the people took his name, calling themselves “Swazi”. In the late nineteenth century, however, sweeping land and mineral concessions granted to Europeans steadily weakened the kingdom. In 1894 Swaziland was placed under the protection of the South African Republic (Transvaal), and after the Second Boer War it became a territory administered by the British High Commissioner from 1903. Sobhuza II, who came to the throne as an infant in 1899, campaigned patiently to recover the land lost in this period.
Independence and the modern monarchy
Swaziland became independent on 6 September 1968 with Sobhuza II as king. In 1973 he repealed the constitution and banned political parties, concentrating power in the monarchy; when he died in 1982 he had reigned for more than eighty years. Mswati III was crowned in 1986. A 2005 constitution recognised some basic rights but still did not allow parties to contest elections. In 2018 the king renamed the country Eswatini, “land of the Swazi”. Pro-democracy protests in 2021 were forcefully suppressed, leaving many dead and sharpening debate over political reform.
📚 Nguồn đối chiếu · Sources
Bài tổng quan chọn lọc do AIImpish biên soạn; với các vấn đề còn tranh luận, nên đọc thêm tư liệu gốc và nghiên cứu chuyên ngành. / A selective overview by AIImpish; consult primary records and specialist scholarship on contested questions.
Khám phá tiếp · Keep exploring
Đọc lịch sử các nước khác ở Châu Phi · Africa hoặc mở danh mục 195 quốc gia →
