AIImpish
Lịch sử thế giới › Châu Phi · Africa › Guinea Xích Đạo
Ảnh bìa / Cover photo: Serge Moons · Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0
Tóm tắt · In brief
Quốc gia châu Phi duy nhất nói tiếng Tây Ban Nha, Guinea Xích Đạo gồm đảo núi lửa Bioko và vùng đất liền Río Muni; từ thuộc địa trồng ca cao, đất nước trải qua chế độ khủng bố của Macías rồi trở nên giàu dầu mỏ nhưng bất bình đẳng sâu sắc.
Africa’s only Spanish-speaking nation, Equatorial Guinea joins volcanic Bioko island with mainland Río Muni; from a cocoa colony it passed through Macías’s reign of terror to oil wealth marked by deep inequality.
⏳ Dấu mốc · Key dates🇻🇳 Tiếng Việt🇬🇧 English📚 Nguồn · Sources
Dấu mốc chính · Key dates
- 1472Fernão do Pó đến đảo Bioko / Fernão do Pó reaches Bioko
- 1778Bồ Đào Nha nhượng cho Tây Ban Nha / Portugal cedes territory to Spain
- 1968Độc lập / Independence
- 1979Obiang lật đổ Macías / Obiang overthrows Macías
- 1996Bùng nổ dầu mỏ / Oil boom begins
Lịch sử Guinea Xích Đạo
Người Bubi, Fang và những con tàu đầu tiên
Đảo Bioko là quê hương của người Bubi, những người đến từ đất liền cách đây hàng thế kỷ, còn vùng Río Muni chủ yếu là người Fang. Nhà hàng hải Bồ Đào Nha Fernão do Pó đến hòn đảo năm 1472, đặt tên theo mình (Fernando Póo). Năm 1778, theo Hiệp ước El Pardo, Bồ Đào Nha nhượng quyền đối với các đảo và bờ biển cho Tây Ban Nha để đổi lấy lãnh thổ ở Nam Mỹ, nhưng Tây Ban Nha chỉ thực sự hiện diện lâu dài từ giữa thế kỷ 19.
Thuộc địa ca cao của Tây Ban Nha
Trong thế kỷ 19, Anh từng dùng Bioko làm căn cứ chống buôn bán nô lệ. Sau đó Tây Ban Nha phát triển các đồn điền ca cao trên đảo, dựa vào lao động hợp đồng từ Liberia và Nigeria trong điều kiện khắc nghiệt. Vùng đất liền Río Muni chỉ bị chiếm đóng hoàn toàn vào đầu thế kỷ 20. Năm 1959 hai vùng trở thành tỉnh hải ngoại của Tây Ban Nha, rồi được tự trị năm 1963, trong bối cảnh sức ép phi thực dân hóa từ Liên Hợp Quốc.
Macías, Obiang và dầu mỏ
Guinea Xích Đạo độc lập ngày 12 tháng 10 năm 1968 với Francisco Macías Nguema là tổng thống. Chế độ độc tài của ông khiến hàng chục nghìn người bị giết và khoảng một phần ba dân số phải chạy ra nước ngoài. Năm 1979, cháu ông, Teodoro Obiang Nguema Mbasogo, đảo chính và xử tử Macías. Obiang trở thành một trong những nguyên thủ tại vị lâu nhất thế giới. Dầu mỏ được phát hiện ngoài khơi thập niên 1990 khiến thu nhập bình quân tăng vọt, nhưng phần lớn người dân vẫn nghèo và các tổ chức quốc tế phê phán tình trạng tham nhũng.
History of Equatorial Guinea
Bubi, Fang and the first ships
Bioko island is home to the Bubi, who arrived from the mainland centuries ago, while Río Muni is mainly Fang. The Portuguese navigator Fernão do Pó reached the island in 1472 and named it after himself (Fernando Póo). Under the 1778 Treaty of El Pardo, Portugal ceded its claims to the islands and coast to Spain in exchange for territory in South America, though Spain only established a lasting presence from the mid-nineteenth century.
Spain’s cocoa colony
In the nineteenth century Britain used Bioko as a base against the slave trade. Spain then developed cocoa plantations on the island, relying on contract workers from Liberia and Nigeria in harsh conditions. Mainland Río Muni was only fully occupied in the early twentieth century. In 1959 the two regions became Spanish overseas provinces and gained autonomy in 1963, amid UN pressure for decolonisation.
Macías, Obiang and oil
Equatorial Guinea became independent on 12 October 1968 with Francisco Macías Nguema as president. His dictatorship killed tens of thousands and drove about a third of the population abroad. In 1979 his nephew, Teodoro Obiang Nguema Mbasogo, seized power and had Macías executed. Obiang became one of the world’s longest-serving heads of state. Offshore oil discovered in the 1990s sent average incomes soaring, yet most people remain poor and international bodies criticise widespread corruption.
📚 Nguồn đối chiếu · Sources
Bài tổng quan chọn lọc do AIImpish biên soạn; với các vấn đề còn tranh luận, nên đọc thêm tư liệu gốc và nghiên cứu chuyên ngành. / A selective overview by AIImpish; consult primary records and specialist scholarship on contested questions.
Khám phá tiếp · Keep exploring
Đọc lịch sử các nước khác ở Châu Phi · Africa hoặc mở danh mục 195 quốc gia →
