AIImpish
Lịch sử thế giới › Châu Phi · Africa › Algeria
Ảnh bìa / Cover photo: Dan Sloan · Wikimedia Commons · CC BY-SA 2.0
Tóm tắt · In brief
Từ vương quốc Numidia và các thành phố La Mã đến 132 năm thuộc địa Pháp và cuộc chiến giành độc lập đẫm máu, Algeria là quốc gia lớn nhất châu Phi với lịch sử đan xen Amazigh, Ả Rập và Địa Trung Hải.
From Numidia and Roman cities to 132 years of French rule and a bloody war of independence, Algeria — Africa’s largest country — blends Amazigh, Arab and Mediterranean pasts.
⏳ Dấu mốc · Key dates🇻🇳 Tiếng Việt🇬🇧 English📚 Nguồn · Sources
Dấu mốc chính · Key dates
- c. 202 TCN / BCE Masinissa thống nhất Numidia / Masinissa unites Numidia
- 1516 Algiers thuộc Ottoman / Algiers joins Ottoman orbit
- 1830 Pháp chiếm Algiers / French conquest of Algiers
- 1954–62 Chiến tranh giành độc lập / War of Independence
- 2019 Phong trào Hirak / Hirak protests
Lịch sử Algeria
Numidia, Carthage và La Mã
Người Amazigh (Berber) sinh sống lâu đời ở Bắc Phi. Vua Masinissa thống nhất Numidia vào thế kỷ II TCN, liên minh với La Mã chống Carthage. Về sau vùng đất trở thành các tỉnh La Mã giàu có; tàn tích Timgad và Djémila còn lại đến nay. Thánh Augustinô, nhà thần học lớn của Kitô giáo, sinh ra ở Thagaste thuộc Algeria ngày nay.
Hồi giáo, các vương triều và Ottoman
Quân Ả Rập đến vào thế kỷ VII, đưa Hồi giáo và tiếng Ả Rập vào vùng đất. Các vương triều Rustamid, Fatimid, Zirid, Almohad và Zayyanid ở Tlemcen lần lượt cai trị. Từ thế kỷ XVI, Algiers trở thành một nhiếp chính tự trị trong Đế quốc Ottoman, nổi tiếng với lực lượng hải quân và cướp biển Địa Trung Hải.
Thuộc địa Pháp, độc lập và Algeria hiện đại
Pháp chiếm Algiers năm 1830; cuộc kháng chiến do Emir Abdelkader lãnh đạo kéo dài đến 1847. Algeria bị sáp nhập như một phần lãnh thổ Pháp, người định cư châu Âu chiếm nhiều đất đai tốt nhất. Chiến tranh giành độc lập (1954–1962) do Mặt trận Giải phóng Dân tộc (FLN) lãnh đạo gây thiệt hại nhân mạng rất lớn; Algeria độc lập ngày 5/7/1962. Nội chiến những năm 1990 giữa chính quyền và các nhóm Hồi giáo vũ trang làm hàng chục nghìn người chết. Phong trào biểu tình Hirak năm 2019 buộc Tổng thống Bouteflika từ chức.
History of Algeria
Numidia, Carthage and Rome
The Amazigh (Berbers) have long inhabited North Africa. King Masinissa unified Numidia in the second century BCE, allying with Rome against Carthage. The region later became prosperous Roman provinces, whose ruins survive at Timgad and Djémila. Saint Augustine, the great Christian theologian, was born at Thagaste in present-day Algeria.
Islam, dynasties and the Ottomans
Arab armies arrived in the seventh century, bringing Islam and Arabic. The Rustamid, Fatimid, Zirid, Almohad and Zayyanid (Tlemcen) dynasties followed. From the sixteenth century Algiers was an autonomous regency within the Ottoman Empire, known for its navy and Mediterranean corsairs.
French rule, independence and modern Algeria
France seized Algiers in 1830; resistance led by Emir Abdelkader lasted until 1847. Algeria was annexed as part of France, and European settlers took much of the best land. The War of Independence (1954–1962), led by the National Liberation Front (FLN), cost an enormous number of lives; Algeria became independent on 5 July 1962. A civil war in the 1990s between the state and armed Islamist groups killed tens of thousands. The 2019 Hirak protest movement forced President Bouteflika to resign.
📚 Nguồn đối chiếu · Sources
Bài tổng quan chọn lọc do AIImpish biên soạn; với các vấn đề còn tranh luận, nên đọc thêm tư liệu gốc và nghiên cứu chuyên ngành. / A selective overview by AIImpish; consult primary records and specialist scholarship on contested questions.
Khám phá tiếp · Keep exploring
Đọc lịch sử các nước khác ở Châu Phi · Africa hoặc mở danh mục 195 quốc gia →
.jpg){kind=link}