← Danh mục lịch sử thế giới / World history index

Lịch sử Hungary · History of Hungary

Tổng quan nghiên cứu song ngữ · Bilingual research overview · 25/09/2026

Hungarian Parliament Budapest — Hungary
Ảnh / Photo: Kilyann Le Hen · Wikimedia Commons · CC BY 4.0. Hình minh họa / Illustrative photograph.

Tiếng Việt · English · Niên biểu / Timeline · Nguồn / Sources

Tiếng Việt

Người Magyar và vương quốc trung cổ

Người Magyar đến bồn địa Carpathia khoảng năm 895. Vua István I lên ngôi năm 1000 và xây dựng vương quốc Kitô giáo. Cuộc xâm lược của Mông Cổ năm 1241 tàn phá đất nước; thế kỷ XV, vua Matthias Corvinus đưa văn hóa Phục hưng vào triều đình.

Ottoman, Habsburg và năm 1848

Thất bại tại Mohács năm 1526 mở đường cho Ottoman chiếm phần lớn Hungary trong hơn một thế kỷ. Sau đó nhà Habsburg cai trị. Cuộc cách mạng năm 1848 bị đàn áp, nhưng Thỏa hiệp năm 1867 lập nên Đế quốc Áo–Hung, cho Hungary quyền tự trị rộng rãi.

Thế kỷ XX

Hiệp ước Trianon năm 1920 khiến Hungary mất khoảng hai phần ba lãnh thổ. Trong Thế chiến II, Hungary liên minh với Đức; năm 1944 khoảng 437.000 người Do Thái bị trục xuất, phần lớn tới Auschwitz. Chế độ cộng sản được áp đặt; cuộc cách mạng năm 1956 bị quân đội Liên Xô dập tắt. Hungary chuyển đổi hòa bình sang dân chủ năm 1989 và gia nhập EU năm 2004.

English

Magyars and the medieval kingdom

The Magyars arrived in the Carpathian Basin around 895. King Stephen I was crowned in 1000 and built a Christian kingdom. The Mongol invasion of 1241 devastated the country; in the fifteenth century King Matthias Corvinus brought Renaissance culture to his court.

Ottomans, Habsburgs and 1848

Defeat at Mohács in 1526 opened the way to Ottoman rule over much of Hungary for more than a century. The Habsburgs followed. The 1848 revolution was crushed, but the Compromise of 1867 created Austria-Hungary, granting Hungary broad self-government.

The twentieth century

The 1920 Treaty of Trianon cost Hungary about two-thirds of its territory. In the Second World War Hungary allied with Germany; in 1944 some 437,000 Jews were deported, most to Auschwitz. A communist regime was imposed, and the 1956 revolution was crushed by Soviet forces. Hungary made a peaceful transition to democracy in 1989 and joined the EU in 2004.

Niên biểu chọn lọc · Selected timeline

  • 1000 — Vua István I / Stephen I crowned
  • 1526 — Trận Mohács / Battle of Mohács
  • 1867 — Áo–Hung / Austria-Hungary
  • 1956 — Cách mạng / Revolution
  • 1989 — Chuyển đổi dân chủ / Democratic transition

Nguồn và phương pháp · Sources and method

Bài tổng hợp và diễn giải; đối chiếu các nguồn dưới đây theo chủ đề. / An original interpretive synthesis; consult the following sources by topic.

  1. UNESCO World Heritage Centre — Budapest, including the Banks of the Danube, the Buda Castle Quarter and Andrássy Avenue (di sản / heritage).
  2. CIA World Factbook — archived background (niên biểu và bối cảnh / chronology and context; archival edition).

Ghi chú / Note: Tổng quan chọn lọc; các tranh luận và trải nghiệm địa phương cần đọc thêm tư liệu gốc cùng nghiên cứu chuyên ngành. / A selective overview; consult primary records and specialist scholarship for contested questions and local experiences.