AIImpish
← Danh mục lịch sử / World history
HỒ SƠ LỊCH SỬ · HISTORICAL OVERVIEW
Hàn Quốc · South Korea: lịch sử / history
Tổng hợp theo chủ đề và niên đại. Các nguồn dưới bài giúp kiểm tra mốc và tìm nghiên cứu sâu hơn. / A thematic chronological synthesis. Sources below help verify dates and support further study.
Tiếng Việt
Lịch sử chung của bán đảo
Lịch sử Hàn Quốc trước năm 1945 là lịch sử chung của bán đảo Triều Tiên. Các vương quốc Goguryeo, Baekje và Silla, rồi triều Goryeo và Joseon, phát triển thể chế, học thuật và những mạng lưới khu vực khác nhau. Nhật Bản sáp nhập bán đảo năm 1910 và duy trì chế độ thuộc địa đến 1945; sự kháng cự và kinh nghiệm thuộc địa có vị trí lớn trong ký ức lịch sử của cả hai miền.
Chia cắt và chiến tranh
Sau khi Nhật Bản đầu hàng, bán đảo bị phân chia thành những vùng chiếm đóng của Liên Xô và Hoa Kỳ. Năm 1948, hai nhà nước đối lập được thành lập. Chiến tranh Triều Tiên bùng nổ năm 1950 và cuộc đình chiến năm 1953 chấm dứt giao tranh quy mô lớn, nhưng không phải một hiệp ước hòa bình. Thiệt hại nhân mạng, ly tán gia đình và an ninh của bán đảo tiếp tục định hình xã hội Hàn Quốc.
Công nghiệp hóa và dân chủ
Hàn Quốc đạt tăng trưởng công nghiệp rất nhanh trong nửa sau thế kỷ XX, với vai trò lớn của nhà nước và các tập đoàn, nhưng thời kỳ ấy cũng có đàn áp chính trị và phong trào phản kháng. Các cuộc vận động dân chủ dẫn tới cải cách hiến pháp năm 1987 và bầu cử tổng thống trực tiếp. Lịch sử phát triển kinh tế cần được đọc cùng lịch sử lao động, giáo dục, đấu tranh dân chủ và quan hệ luôn biến động với miền Bắc.
English
A shared peninsula
Before 1945, South Korea’s history was part of the wider history of the Korean Peninsula. Goguryeo, Baekje and Silla, followed by the Goryeo and Joseon dynasties, developed different institutions, scholarship and regional ties. Japan annexed the peninsula in 1910 and ruled it until 1945; resistance and the colonial experience remain central to historical memory on both sides of the divide.
Division and war
After Japan’s surrender, Soviet and American occupation zones divided the peninsula. Two rival states were established in 1948. The Korean War began in 1950; the 1953 armistice ended large-scale fighting but was not a peace treaty. Loss of life, separated families and security concerns continued to shape South Korean society.
Industrialization and democracy
South Korea industrialized rapidly in the second half of the twentieth century, with a strong role for the state and large businesses. These decades also included political repression and protest. Democratic movements led to constitutional change in 1987 and direct presidential elections. Economic growth should be studied alongside labor, education, democratization and relations with North Korea.
Nguồn đối chiếu / Sources
- CIA World Factbook, archived country background (tư liệu lưu trữ / archival source).
- U.S. Office of the Historian — đình chiến Triều Tiên 1953
Biên soạn 23-09-2026. Đây là hồ sơ tổng quan; để nghiên cứu chuyên sâu cần đọc cả tư liệu gốc và các công trình học thuật theo chủ đề. / Compiled 23 September 2026. This overview is a starting point; deeper research requires primary records and specialized scholarship.
