← Danh mục lịch sử thế giới / World history index

Lịch sử Ả Rập Xê-út · History of Saudi Arabia

Tổng quan nghiên cứu song ngữ · Bilingual research overview · 25/09/2026

Tiếng Việt · English · Niên biểu / Timeline · Nguồn / Sources

Tiếng Việt

Bán đảo Ả Rập cổ đại

Các tuyến buôn hương liệu nối nam Ả Rập với Địa Trung Hải từ thời cổ đại. Người Nabataea để lại những lăng mộ khắc vào đá tại Hegra (AlUla). Trong vùng Hejaz, Mecca là trung tâm thương mại và tôn giáo trước khi Hồi giáo ra đời.

Khởi nguồn Hồi giáo

Nhà tiên tri Muhammad truyền giáo tại Mecca vào đầu thế kỷ VII và di cư tới Medina năm 622, mốc khởi đầu lịch Hồi giáo. Sau đó các đế chế Hồi giáo đặt trung tâm quyền lực ở nơi khác, nhưng Mecca và Medina vẫn là hai thánh địa của thế giới Hồi giáo, về sau nằm dưới quyền bảo hộ của Đế quốc Ottoman.

Nhà Saud và vương quốc hiện đại

Năm 1744, liên minh giữa Muhammad ibn Saud và nhà cải cách tôn giáo Muhammad ibn Abd al-Wahhab lập nên nhà nước Saud đầu tiên tại Diriyah. Abdulaziz ibn Saud thống nhất phần lớn bán đảo và tuyên bố Vương quốc Ả Rập Xê-út năm 1932. Dầu mỏ được phát hiện năm 1938 và biến đổi kinh tế, xã hội. Kế hoạch Tầm nhìn 2030 hướng tới đa dạng hóa kinh tế, trong khi vấn đề quyền con người vẫn gây tranh luận quốc tế.

English

Ancient Arabia

Incense routes linked southern Arabia with the Mediterranean in antiquity. The Nabataeans carved monumental tombs at Hegra (AlUla). In the Hejaz, Mecca was a commercial and religious center before the rise of Islam.

The birth of Islam

The Prophet Muhammad preached in Mecca in the early seventh century and migrated to Medina in 622, the starting point of the Islamic calendar. Later Islamic empires ruled from elsewhere, but Mecca and Medina remained the holiest cities of Islam, eventually under Ottoman protection.

The House of Saud and the modern kingdom

In 1744 an alliance between Muhammad ibn Saud and the religious reformer Muhammad ibn Abd al-Wahhab created the first Saudi state at Diriyah. Abdulaziz ibn Saud unified most of the peninsula and proclaimed the Kingdom of Saudi Arabia in 1932. Oil was discovered in 1938 and transformed the economy and society. Vision 2030 aims to diversify the economy, while human-rights questions remain internationally debated.

Niên biểu chọn lọc · Selected timeline

• 622 — Hijra — di cư tới Medina / Migration to Medina
• 1744 — Nhà nước Saud đầu tiên / First Saudi state
• 1932 — Vương quốc Ả Rập Xê-út / Kingdom proclaimed
• 1938 — Phát hiện dầu mỏ / Oil discovered
• 2016 — Tầm nhìn 2030 / Vision 2030 launched

Nguồn và phương pháp · Sources and method

Bài tổng hợp và diễn giải; đối chiếu các nguồn dưới đây theo chủ đề. / An original interpretive synthesis; consult the following sources by topic.

1. UNESCO World Heritage Centre — Hegra Archaeological Site (al-Hijr / Madâ’in Sâlih) (di sản / heritage).
2. CIA World Factbook — archived background (niên biểu và bối cảnh / chronology and context; archival edition).

Ghi chú / Note: Tổng quan chọn lọc; các tranh luận và trải nghiệm địa phương cần đọc thêm tư liệu gốc cùng nghiên cứu chuyên ngành. / A selective overview; consult primary records and specialist scholarship for contested questions and local experiences.