AIImpish
Lịch sử thế giới › Châu Mỹ · Americas › Nicaragua
Ảnh bìa / Cover photo: Guillaume Baviere from Uppsala, Sweden · Wikimedia Commons · CC BY-SA 2.0
Tóm tắt · In brief
Kẹp giữa hai đại dương và những hồ lớn nhất Trung Mỹ, Nicaragua từng là vùng đất các cường quốc thèm muốn cho một kênh đào liên đại dương, nơi hai thành phố León và Granada tranh giành quyền lực và cách mạng Sandinista làm thay đổi cả khu vực.
Wedged between two oceans and Central America’s largest lakes, Nicaragua was long coveted by great powers for an interoceanic canal, a land where the rival cities of León and Granada fought for supremacy and the Sandinista revolution reshaped a region.
⏳ Dấu mốc · Key dates🇻🇳 Tiếng Việt🇬🇧 English📚 Nguồn · Sources
Dấu mốc chính · Key dates
- 1524Thành lập Granada và León / Founding of Granada and León
- 1821Độc lập khỏi Tây Ban Nha / Independence from Spain
- 1856William Walker tự xưng tổng thống / William Walker declares himself president
- 1979Cách mạng Sandinista lật đổ Somoza / Sandinista revolution topples Somoza
- 1990Bầu cử đưa Violeta Chamorro lên nắm quyền / Election brings Violeta Chamorro to power
Lịch sử Nicaragua
Các dân tộc bản địa và cuộc chinh phục
Trước khi người Tây Ban Nha đến, vùng Thái Bình Dương của Nicaragua là nơi sinh sống của người Nicarao nói tiếng Nahua và người Chorotega, còn bờ Caribe là địa bàn của người Miskito, Mayangna và Rama. Tên đất nước được cho là bắt nguồn từ thủ lĩnh Nicarao. Năm 1524, Francisco Hernández de Córdoba lập nên Granada bên hồ Nicaragua và León gần hồ Managua. Tàn tích León Viejo, bị bỏ hoang sau các trận động đất và phun trào núi lửa Momotombo đầu thế kỷ XVII, nay là Di sản Thế giới. Trong những thập kỷ đầu, hàng chục nghìn người bản địa bị bắt làm nô lệ và chuyển sang Peru.
León, Granada và thời thuộc địa
Dưới quyền Tổng trấn Guatemala, León theo xu hướng tự do trở thành trung tâm hành chính và học thuật, còn Granada bảo thủ giàu lên nhờ thương mại qua hồ và sông San Juan ra Caribe. Tuyến đường thủy này khiến cướp biển nhiều lần tấn công Granada, buộc Tây Ban Nha xây pháo đài El Castillo trên sông. Người Anh liên minh với người Miskito, lập vùng bảo hộ Mosquito dọc bờ biển phía đông. Nhà thờ lớn León, công trình baroque đồ sộ bậc nhất Trung Mỹ, được khởi công giữa thế kỷ XVIII và là nơi an nghỉ của nhà thơ Rubén Darío sau này.
Can thiệp, cách mạng và dân chủ mong manh
Sau độc lập năm 1821, sự đối đầu giữa León và Granada dẫn đến việc chọn Managua làm thủ đô. Năm 1856, nhà phiêu lưu người Mỹ William Walker tự xưng tổng thống cho đến khi bị liên quân Trung Mỹ đánh bại. Thủy quân lục chiến Mỹ chiếm đóng gần như liên tục từ 1912 đến 1933, bị Augusto César Sandino kháng cự. Dòng họ Somoza cầm quyền từ 1937 đến 1979, khi Mặt trận Giải phóng Dân tộc Sandinista giành chính quyền. Thập niên 1980 bị chiến tranh Contra do Mỹ hậu thuẫn tàn phá. Daniel Ortega trở lại nắm quyền năm 2007; cuộc đàn áp biểu tình năm 2018 bị quốc tế lên án rộng rãi.
History of Nicaragua
Indigenous peoples and the conquest
Before the Spanish arrived, Nicaragua’s Pacific region was home to the Nahua-speaking Nicarao and the Chorotega, while the Caribbean coast belonged to the Miskito, Mayangna and Rama. The country’s name is thought to derive from the Nicarao chief. In 1524 Francisco Hernández de Córdoba founded Granada on Lake Nicaragua and León near Lake Managua. The ruins of León Viejo, abandoned after earthquakes and eruptions of Momotombo in the early seventeenth century, are now a World Heritage Site. In the early decades tens of thousands of Indigenous people were enslaved and shipped to Peru.
León, Granada and colonial life
Under the Captaincy General of Guatemala, liberal León became the administrative and scholarly centre, while conservative Granada grew rich on trade across the lake and down the San Juan River to the Caribbean. That waterway drew repeated pirate raids on Granada, prompting Spain to build the fortress of El Castillo on the river. The British allied with the Miskito, establishing the Mosquito protectorate along the eastern coast. León Cathedral, one of the grandest baroque buildings in Central America, was begun in the mid-eighteenth century and later became the resting place of the poet Rubén Darío.
Intervention, revolution and fragile democracy
After independence in 1821, the rivalry between León and Granada led to Managua being chosen as the capital. In 1856 the American adventurer William Walker declared himself president until a Central American coalition defeated him. US Marines occupied the country almost continuously from 1912 to 1933, resisted by Augusto César Sandino. The Somoza family ruled from 1937 until 1979, when the Sandinista National Liberation Front took power. The 1980s were ravaged by the US-backed Contra war. Daniel Ortega returned to power in 2007; the crackdown on protests in 2018 drew wide international condemnation.
📚 Nguồn đối chiếu · Sources
Bài tổng quan chọn lọc do AIImpish biên soạn; với các vấn đề còn tranh luận, nên đọc thêm tư liệu gốc và nghiên cứu chuyên ngành. / A selective overview by AIImpish; consult primary records and specialist scholarship on contested questions.
Khám phá tiếp · Keep exploring
Đọc lịch sử các nước khác ở Châu Mỹ · Americas hoặc mở danh mục 195 quốc gia →
.jpg){kind=link}