AIImpish
← Danh mục lịch sử thế giới / World history index
Lịch sử Bangladesh · History of Bangladesh
Tổng quan nghiên cứu song ngữ · Bilingual research overview · 25/09/2026
Tiếng Việt · English · Niên biểu / Timeline · Nguồn / Sources
Tiếng Việt
Châu thổ Bengal
Bangladesh nằm trên châu thổ sông Hằng–Brahmaputra, vùng đất trồng lúa trù phú từ ngàn xưa. Tu viện Phật giáo Paharpur thời vương triều Pala (thế kỷ VIII) từng là trung tâm học thuật lớn. Hồi giáo lan rộng từ thế kỷ XIII; thành phố thánh đường Bagerhat được xây vào thế kỷ XV.
Thời Mughal và thuộc địa Anh
Dưới thời Mughal, Bengal là một trong những vùng giàu nhất châu Á, nổi tiếng với vải muslin. Sau trận Plassey năm 1757, Công ty Đông Ấn Anh kiểm soát Bengal; nạn đói năm 1770 và năm 1943 để lại hậu quả khủng khiếp. Năm 1947, Đông Bengal trở thành Đông Pakistan.
Ngôn ngữ, độc lập và hiện tại
Phong trào Ngôn ngữ năm 1952 bảo vệ tiếng Bengal và ngày 21 tháng 2 nay là Ngày Quốc tế Tiếng mẹ đẻ. Năm 1971, sau chiến dịch đàn áp của quân đội Pakistan và cuộc chiến giải phóng, Bangladesh giành độc lập. Đất nước trải qua đảo chính, dân chủ hóa và tăng trưởng mạnh nhờ ngành may mặc. Năm 2024, làn sóng biểu tình của sinh viên buộc Thủ tướng Sheikh Hasina rời nhiệm sở.
English
The Bengal delta
Bangladesh lies on the Ganges–Brahmaputra delta, fertile rice land since antiquity. The Pala-era Buddhist monastery at Paharpur (eighth century) was a major center of learning. Islam spread from the thirteenth century; the mosque city of Bagerhat was built in the fifteenth.
Mughal and British Bengal
Under the Mughals, Bengal was among Asia’s richest regions, famous for muslin cloth. After the Battle of Plassey in 1757 the British East India Company controlled Bengal; the famines of 1770 and 1943 were catastrophic. In 1947 East Bengal became East Pakistan.
Language, independence and today
The 1952 Language Movement defended Bengali, and 21 February is now International Mother Language Day. In 1971, after a Pakistani military crackdown and a war of liberation, Bangladesh won independence. The country experienced coups, democratization and rapid growth driven by the garment industry. In 2024, student-led protests forced Prime Minister Sheikh Hasina from office.
Niên biểu chọn lọc · Selected timeline
- 1757 — Trận Plassey / Battle of Plassey
- 1947 — Đông Pakistan / East Pakistan
- 1952 — Phong trào Ngôn ngữ / Language Movement
- 1971 — Độc lập / Independence
- 2024 — Biểu tình, thay đổi chính quyền / Protests and change of government
Nguồn và phương pháp · Sources and method
Bài tổng hợp và diễn giải; đối chiếu các nguồn dưới đây theo chủ đề. / An original interpretive synthesis; consult the following sources by topic.
- UNESCO World Heritage Centre — Historic Mosque City of Bagerhat (di sản / heritage).
- CIA World Factbook — archived background (niên biểu và bối cảnh / chronology and context; archival edition).
Ghi chú / Note: Tổng quan chọn lọc; các tranh luận và trải nghiệm địa phương cần đọc thêm tư liệu gốc cùng nghiên cứu chuyên ngành. / A selective overview; consult primary records and specialist scholarship for contested questions and local experiences.
