Tiếng Việt

Quần đảo trước và trong thời Tây Ban Nha

Trước thời thuộc địa, các cộng đồng trên quần đảo có mạng lưới giao thương và cấu trúc quyền lực đa dạng; các xã hội Hồi giáo ở phía nam có lịch sử riêng. Tây Ban Nha mở rộng chế độ thuộc địa từ thế kỷ XVI. Kitô giáo và các đô thị thuộc địa phát triển, nhưng người địa phương tham gia biến đổi các hình thức văn hóa du nhập: những nhà thờ Baroque cho thấy đóng góp của thợ thủ công Philippines và Trung Hoa. ^{[1] [2]}

Cách mạng và chuyển sang quyền lực Hoa Kỳ

Ngày 12 tháng 6 năm 1898, lực lượng cách mạng Philippines tuyên bố độc lập khỏi Tây Ban Nha. Tuy nhiên, Tây Ban Nha nhượng quần đảo cho Hoa Kỳ trong cùng năm, và lực lượng độc lập Philippines chống lại chế độ cai trị mới. Chiến tranh Philippines–Hoa Kỳ bắt đầu năm 1899; kháng chiến tiếp tục ở một số vùng sau năm 1902. Cần phân biệt tuyên bố năm 1898 với sự kết thúc chế độ thuộc địa Hoa Kỳ năm 1946. ^{[1] [3]}

Chiến tranh thế giới và cộng hòa

Khối Thịnh vượng chung tự trị ra đời năm 1935 nhằm chuẩn bị cho độc lập. Nhật Bản chiếm đóng trong Chiến tranh thế giới thứ hai; các lực lượng Philippines và Hoa Kỳ chiến đấu giành lại quần đảo. Nước cộng hòa độc lập được công nhận ngày 4 tháng 7 năm 1946. Tái thiết diễn ra cùng những vấn đề lâu dài về đất đai, bất bình đẳng và quan hệ với Hoa Kỳ. ^[1]

Độc tài và phong trào People Power

Ferdinand Marcos cầm quyền từ năm 1965 đến 1986, với chế độ trở nên độc đoán rõ rệt trong thời kỳ thiết quân luật. Phong trào People Power năm 1986 buộc ông rời quyền lực và đưa Corazon Aquino lên làm tổng thống. Lịch sử sau đó cần được đọc qua cả bầu cử, vai trò các gia đình chính trị, hoạt động xã hội và những cuộc xung đột tại miền nam; Manila không đại diện cho toàn bộ trải nghiệm của quần đảo. ^[1]

English

The archipelago and Spanish rule

Before colonization, island communities had diverse trade networks and political structures; Muslim societies in the south followed distinct histories. Spain expanded colonial rule from the sixteenth century. Christianity and colonial towns developed, while local people transformed imported cultural forms: Baroque churches preserve contributions by Filipino and Chinese craftspeople. ^{[1] [2]}

Revolution and American rule

On 12 June 1898, Philippine revolutionary forces proclaimed independence from Spain. Spain nevertheless ceded the islands to the United States that year, and independence forces resisted the new colonial power. The Philippine–American War began in 1899; resistance continued in some regions after 1902. The 1898 proclamation should be distinguished from the end of American colonial rule in 1946. ^{[1] [3]}

World war and the republic

The self-governing Commonwealth was established in 1935 to prepare for independence. Japan occupied the islands during the Second World War; Filipino and American forces fought to regain them. The independent republic was recognized on 4 July 1946. Reconstruction accompanied longstanding questions over land, inequality and relations with the United States. ^[1]

Dictatorship and People Power

Ferdinand Marcos ruled from 1965 to 1986, with distinctly authoritarian government during the martial-law era. The 1986 People Power movement forced him from office and brought Corazon Aquino to the presidency. Subsequent history includes elections, political families, civic activism and southern conflicts; Manila does not represent every experience across the islands. ^[1]

Niên biểu chọn lọc / Selected timeline

Nguồn đối chiếu / Sources

1. CIA World Factbook — east-n-southeast-asia/rp. Bối cảnh chính trị và các mốc hiện đại / Modern historical background.
2. UNESCO — Baroque Churches of the Philippines. Di sản, đô thị và bối cảnh lịch sử / Heritage and historical context.
3. NHCP — Site of the Proclamation of Philippine Independence. Tuyên bố độc lập ngày 12-06-1898 / Proclamation of 12 June 1898.

Biên soạn ngày 23-09-2026. Hồ sơ tổng quan này ưu tiên những mốc đã xác định; nghiên cứu sâu cần đối chiếu thêm tư liệu gốc, khảo cổ và các công trình chuyên ngành. Bản Factbook là dữ liệu lưu trữ, không phải nguồn tin hiện thời. / Compiled 23 September 2026. This overview is a starting point for research using primary records, archaeology and specialized scholarship. The Factbook is archival, not a current-affairs source.